نشریه اخلاقی تربیتی خلق

+ بیست و چهارمین دوماهنامه تربیتی اخلاقی خلق منتشر شد

برای تهیه یا اشتراک با دفتر نشریه تماس بگیرید

09127474060

7737429 - 0251

+ الهامات غیبی

استاد شهید مرتضی مطهری (رحمه الله):

+ حضرت یونس علیه‌السلام (3)

درآمد: انسان، دارای دو بعد جسمانی و روحانی است[1].  بعد جسمانی او از خاک و بعد روحانی‌اش (نفس ناطقه) از ناحیه  امر حق‌تعالی[2] می‌باشد. (وقتی از امر حق‌تعالی صحبت می‌کنیم، مخلوقات را بدون واسطه اشیاء دیگر و بدون خلقت تدریجی آن مورد نظر قرار می‌دهیم و خدا، روح را در قرآن این گونه معرفی می‌کند.)  نفس ناطقه، آن هنگام که در سرشت خاکی قرار می‌گیرد، طبیعت خاکی، او را در کام خود فرو می‌برد و از آن روح پاک، برای اغراض دنیوی و متاع دنیا بهره می‌جوید. در این هنگام روح ملکوتی، اسیر عالم خاکی گشته و در چنگال نیروی شهوت و غضب و خیال گرفتار می‌آید[3]. برای رهایی از چنگال این نیروهای مادی و رسیدن به حق‌تعالی، معرفت نفس و چیره شدن بر این نیروها و در نتیجه، اعتدال بخشیدن به این قوا لازم است [4] . حضرت یونس^{علیه‌السلام} که پیامبر خدا است، از این قاعده مستثنا نیست. پیامبران، انسا‌ن‌هایی هستند که از جنس خاک‌اند؛ اما روح ملکوتی آن‌ها به گونه‌ای با عالم قدس ارتباط برقرار کرده که وحی بر آن‌ها نازل شده است و برای هدایت مردم، برگزیده می‌شوند. [5] اما گاهی برای رسیدن به بالاترین درجات قرب، انسان باید بیشتر خود را بشناسد و لغزش‌ها را تبدیل به فرصت کند و با قبول شدن در امتحانات و ابتلائات الهی، به مقام صالحین نایل آید  و حضرت یونس^{علیه‌السلام} این گونه بود.

استغفار

اولین قدم یک سالک برای قرب به حضرت حق، استغفار است. استغفار از ماده «غفر» به معنای «پوشاندن» می‌باشد و استغفار به معنای این است که بنده از حق‌تعالی طلب کند که او را از ناپاکی بپوشاند.[6] از برخی روایات چنین برمی‌آید که استغفار به معنای محو کردن و از بین بردن اثر گناه و اشتباه است. پیامبر گرامی اسلام^{صلی‌الله‌علیه‌و‌آله} فرمود: «لکل داءٍ دواء و دواء الذنوب الاستغفار فانها الممحاة؛[7] برای هر مرضی، دارویی است و داروی گناهان، استغفار است؛ زیرا استغفار، محو کننده گناه است».

+ قرآن جلای دل

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) إِنَّ هَذِهِ الْقُلُوبَ لَتَصْدَأُ کَمَا یَصْدَأُ الْحَدِیدُ وَ إِنَّ جَلَاءَهَا قِرَاءَةُ الْقُرْآنِ؛

رسول خدا (ص) فرمود: به درستى که این قلب‏ها [در اثر گناهان و غفلت‌ها] زنگار مى‏گیرد و آلوده مى‏شود همانگونه که آهن زنگار می‌گیرد و آنچه آن را جلا مى‏دهد [و آلودگی‌ها را برطرف مى‏کند] قرائت قرآن مجید است.

إرشاد القلوب إلى الصواب، ج‏1، ص 80.

منبع: نشریه تربتی اخلاقی خلق / شماره 18

+ طرح جلدهای نشریه خلق شماره 22

با سلام

طرح جلدهای نشریه تربیتی اخلاقی خلق شماره 22 را برایتان قرار دادم.

+ بیست و دومین دوماهنامه اخلاقی تربیتی خلق منتشر شد

شماره ٢٢ خلق

ویژه فروردین و اردیبهشت ١٣٩٠ منتشر شد

برای تهیه با دفتر نشریه خلق تماس بگیرید

همراه: ٠٩١٢٧۴٧۴٠۶٠

تلفن: ٧٧٣٧۴٢٩ - ٠٢۵١

+ رحمان، یکی از اسم های زیبای خدا

اسماء الله

رحمان، یکی از اسم های زیبای خدا

سید مصطفی حسینی

یکی از اسمهای نیکو و زیبای خداوند تبارک و تعالی، رحمان است که 157 بار در قرآن کریم آمده است. رحمان صیغه مبالغه از ریشه (ر ح م ) است که به معنای بزرگ بخشایشگر، مهربان و دلسوز است که بخشش او از سر مهربانی و شفقت و غمخواری باشد.

معنای لغوی اسم شریف رحمان

رحمت در لغت، به معنای رقّت، نرمی و انعطاف نفسانی است که مستلزم تفضّل و احسان می باشد ولی این معنا در وجود باری تعالی صحیح نیست؛ زیرا انفعال، نقص است و نقص در خداوند راه ندارد  رحمت درباره خداوند به معنای افاضه خیر و عنایت به نیازمندان است؛ از این رو مرحوم فیض کاشانی درباره دو اسم شریف رحمان و رحیم می فرماید:

الرحمان و الرحیم من الرحمة و هی افاضة الخیر علی المحتاجین، عنایةً بهم. و رحمة الله تعالی تامهٌ و عامةٌ و کاملة.

«رحمن» و «رحیم» از رحمت مشتق است و به معنای افاضه بر نیازمندان از روی توجه به آنان است. و رحمت خداوند متعال، تام و عمومی و کامل است.¹

فرق رحمان با رحیم 

با مراجعه به آیات و روایات، می‌توان این فرق را بین دو اسم شریف رحمان و رحیم فهمید که رحمان عنایت و شفقت و لطف خداوند به تمام مخلوقات است و رحیم، عنایت و لطف ویژه به مؤمنان است. امام صادق ^{علیه السلام} به این فرق تصریح کرده و فرموده است:

والله إله کل شیء الرحمن بجمیع خلقه،‌ الرحیم بالمؤمنین؛²

خداوند، معبود هر چیزی است و به همه مخلوقات خویش، رحمان و به مؤمنان رحیم است.

خداوند، در قرآن کریم نیز به این فرق تصریح کرده و فرموده است:

هُوَ الَّذِى یُصلى عَلَیْکُمْ وَ مَلَائکَتُهُ لِیُخْرِجَکم مِّنَ الظلُمَاتِ إِلى النُّورِ  وَ کانَ بِالْمُؤْمِنِینَ رَحِیما؛³

او، کسی است که بر شما رحمت می‌فرستد و فرشتگانش نیز تا شما را از تاریکی به سوی نور بیرون آورد و بر اهل ایمان، بسیار مهربان است.

با این تعبیر، خداوند عنایت ویژه خود به مؤمنان را توسط اسم شریف «رحیم» معرفی کرده است نه  «رحمن».

ارتباط هدایت و تزکیه و تهذیب با اسم شریف «رحیم»

در روایتی دیگر، امام صادق علیه السلام می‌فرماید:

نشریه اخلاقی تربیتی خلق / شماره 2

+ معلّم اخلاق و سالک الی الله حضرت آیت الله ‌حاج سید رضا بهاءالدینی

معلّم اخلاق و سالک الی الله

حضرت آیت الله ‌حاج سید رضا بهاءالدینی

اشاره:

مقاله‌ای که در پیش رو دارید، زندگینامه‌ عالم عارف معاصر، حضرت آیت‌الله العظمی مرحوم حاج سید رضا بهاء‌الدینی است که اصل آن، توسط فاضل ارجمند جناب حجت الاسلام آقای سید محمد باقر مهاجر تدوین شده است.

امتیاز این زندگینامه این است که در زمان حیات خود آن بزرگوار و با مراجعه به ایشان و فرزندش جناب حجت‌الاسلام آقای سید عبد‌الله بهاء‌الدینی و نیز برخی از شاگردان و مرتبطان با ایشان (حجج اسلام، آقایان: سید محمد حسین احمدی، محمد حسین احمدی یزدی، محمود امجد، مرحوم حسین حیدری کاشانی، سید محمد رضا طباطبائی، فرحزاد و....) و برای بزرگداشت آن عالم کم‌نظیر تهیه شده است.

با توجه به این مطلب پیش از ارائه زندگینامه، مطالب زیر را متذکر می‌شویم:

1.‌ همان‌طور که گفته شد، این نوشتار از سخنان افراد گوناگون که نام آن‌ها ذکر شد، گردآوری شده است؛ لذا با توجه به آمیختگی مطالب افراد گوناگون با یکدیگر، در غیر از مواردی که از سخنان خود مرحوم آیت‌الله بهاء‌الدینی استفاده شده، در موارد دیگر از پاورقی استفاده نشده است.

2. با توجه به این‌که اصل این مقاله در زمان حیات مرحوم آیت الله العظمی بهاء‌الدینی نوشته شده، از گزارش فوت آن بزرگوار خالی است به همین سبب و نیز به دلیل تکمیل و پربارتر شدن این زندگینامه، بخش فوت را از منبعی دیگر (سیری در آفاق) می‌افزاییم.

حضرت آیت الله العظمی‌ حاج سید رضا بهاءالدینی ¹ در اواخر ذی الحجه سال 1327ق در خانواده‌ای متدین و تقوا‌پیشه، در شهر مقدس قم چشم به جهان گشود . پدر ایشان، آقا سید صفی الدین، مردی پاک طینت و پرهیزکار و از خدمتگزاران آستان مقدس حضرت معصومه- سلام الله علیها- بود.

ایشان در شرح حال والدشان چنین فرموده اند:

نشریه اخلاقی تربیتی خُلُق / شماره 2